मानव र अन्य प्राइमेटहरूमा विकासात्मक गतिशीलता: तुलनात्मक आकार विज्ञान मार्फत विकासवादी सिद्धान्तहरूको खोजी

बेल्जियमका वैज्ञानिक जोस भर्हुल्स्टले बीसौं शताब्दीको प्रारम्भमा डच शरीर रचनाशास्त्री लुइस बोल्कले पहिलो पटक प्रस्तुत गरेको विकासवादी सिद्धान्तलाई विस्तार गर्दै अहिलेसम्मको सबैभन्दा गहन अनुसन्धान प्रस्तुत गर्छन्। यो सिद्धान्त यस प्रस्तावमा आधारित छ कि व्यक्तिगत जीवहरूको विकासमा निहित गतिशील सिद्धान्तहरू सम्पूर्ण रूपमा पशु विकासमा पनि काम गर्छन्। उदाहरणका लागि, चिम्पान्जीको भ्रूण यसको मानव समकक्षसँग उल्लेखनीय रूपमा मिल्दोजुल्दो छ: यसको कपाल गोलो हुन्छ, यसको अनुहार समतल हुन्छ, र यसको कपाल यसको टाउकोमा सीमित हुन्छ। तथापि, यो विकास हुँदै जाँदा, चिम्पान्जी आफ्नो मौलिक, मानव जस्तो रूपबाट अलग हुन्छ, विशेष बाँदर जस्तो विशेषताहरू ग्रहण गर्दछ।

असंख्य अंगहरूको यस विस्तृत तुलनात्मक अध्ययनमा, भर्हुल्स्टले देखाउँछन् कि, अन्य प्राइमेटहरू भन्दा फरक, मानिसहरूले आफ्नो मूल किशोर रूप कायम राख्छन्। डार्विनलाई आफ्नो टाउकोमा उभिएर, उनी निष्कर्ष निकाल्छन् कि मानिसहरू बाँदरबाट आएका होइनन्; बरु, बाँदरहरू मानव जस्तै प्रोटोटाइपबाट अलग भएर विकसित भएका हुन्। उनले यो पनि देखाउँछन् कि हाम्रो भ्रूण रूप (भ्रूणीकरण, वा मंदता) कायम राख्ने हाम्रो मानवीय प्रवृत्ति खुट्टा, कुर्कुच्चा, अग्रमस्तिष्क र स्वरयन्त्र जस्ता अंगहरूको थप विकास (हाइपरमोर्फोसिस) द्वारा पूरक छ जसको माध्यमबाट हामी ठाडो मुद्रा, सोच र बोलीको हाम्रो प्रख्यात मानवीय क्षमताहरू प्राप्त गर्छौं।